Από αέρος και θαλάσσης οι αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις σε Ισπαχάν, Σιράζ, Κομ, Καράζ, Κερμανσάχ, Μινάμπ, Λορεστάν και Ταμπρίζ
Ηνωμένες Πολιτείες και Ισραήλ εξαπέλυσαν το Σάββατο (28/2) σειρά συντονισμένων πληγμάτων εναντίον του Ιράν, το οποίο απάντησε με μαζικές εκτοξεύσεις πυραύλων. Η περιοχή συγκλονίζεται από συνεχείς εκρήξεις, προκαλώντας φόβους για μια γενικευμένη ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή.
«Η ώρα της ελευθερίας σας είναι κοντά», δήλωσε ο Ντόναλντ Τραμπ σε βιντεοσκοπημένο μήνυμά του προς τον ιρανικό λαό, καλώντας τον να «καταλάβει την εξουσία». Ο Αμερικανός πρόεδρος και οι στενοί του σύμβουλοι παρακολουθούν «από κοντά» τις εξελίξεις από την κατοικία του στο Μαρ-α-Λάγκο στη Φλόριντα, σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο.
Ο αρχηγός του ισραηλινού γενικού επιτελείου Εγιάλ Ζαμίρ χαρακτήρισε τη στρατιωτική επιχείρηση «χωρίς προηγούμενο» και «εντελώς άλλης κλίμακας» από εκείνη του Ιουνίου 2025, όταν το Ισραήλ είχε εξαπολύσει επίθεση που οδήγησε σε πόλεμο δώδεκα ημερών. Σύμφωνα με τις ισραηλινές αρχές, «εκατοντάδες ιρανικοί στρατιωτικοί στόχοι» επλήγησαν.
Ισραηλινός στρατιωτικός αξιωματούχος έκανε λόγο για «την εξόντωση» υψηλόβαθμων Ιρανών αξιωματούχων, χωρίς ωστόσο η Ισλαμική Δημοκρατία να επιβεβαιώνει κανέναν θάνατο ηγετικού στελέχους. Παράλληλα, η ιρανική κυβέρνηση απέστειλε SMS στους περίπου 10 εκατομμύρια κατοίκους της Τεχεράνης, καλώντας τους να εγκαταλείψουν την πρωτεύουσα, όπου σημειώθηκαν πολλαπλές εκρήξεις.
Στο νότιο Ιράν, τουλάχιστον 85 άνθρωποι σκοτώθηκαν σε σχολείο θηλέων, σύμφωνα με την κρατική τηλεόραση που επικαλέστηκε τοπικό αξιωματούχο.
Διεθνείς ανησυχίες και διπλωματικές πρωτοβουλίες
Ο ΟΗΕ, η ΕΕ και χώρες της περιοχής μεταξύ των οποίων η Τουρκία και το σουλτανάτο του Ομάν, που είχε διαδραματίσει ρόλο μεσολαβητή στις πρόσφατες διαπραγματεύσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν κάλεσαν όλες τις πλευρές να σταματήσουν τις εχθροπραξίες. Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ αναμένεται να συνεδριάσει στις 23:00 (ώρα Ελλάδας) για την κρίση στη Μέση Ανατολή.
Στην απάντησή του, το Ιράν στοχοθέτησε πόλεις του Κόλπου, κυρίως εκείνες που φιλοξενούν αμερικανικές βάσεις, με αποτέλεσμα τον θάνατο τουλάχιστον ενός ανθρώπου στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Ορισμένες χώρες, όπως η Σαουδική Αραβία, δήλωσαν ότι επιφυλάσσονται του δικαιώματος να απαντήσουν. Παράλληλα, πολλές χώρες της περιοχής έκλεισαν τους εναέριους χώρους τους, προκαλώντας ματαιώσεις πτήσεων προς τη Μέση Ανατολή.
Εκρήξεις στην Τεχεράνη
Ισχυρές εκρήξεις ακούστηκαν στην Τεχεράνη, με ασθενοφόρα να σπεύδουν στο κέντρο, καθώς και στα ανατολικά και δυτικά προάστια. «Ακούω εκρήξεις και καταδιωκτικά αεροπλάνα πάνω από το κεφάλι μου», είπε έντρομος κάτοικος του κέντρου, περιγράφοντας τον ουρανό της πόλης γεμάτο πυκνά σύννεφα καπνού.
Κάτοικοι έσπευσαν να προστατευθούν στα σπίτια τους, ενώ γονείς έτρεξαν στους δρόμους για να παραλάβουν τα παιδιά τους από τα σχολεία. Σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων INSA, η συνοικία Παστέρ όπου βρίσκονται η κατοικία του ανώτατου ηγέτη και η προεδρία αποτέλεσε στόχο επίθεσης.
Η ιρανική Ερυθρά Ημισέληνος ανακοίνωσε ότι περισσότερες από 20 από τις 31 επαρχίες της χώρας δέχθηκαν πλήγματα. Εκρήξεις αναφέρθηκαν σε Ισπαχάν, Σιράζ, Κομ, Καράζ, Κερμανσάχ, Μινάμπ, Λορεστάν και Ταμπρίζ, σύμφωνα με τα ιρανικά μέσα ενημέρωσης.
Αντιδράσεις στο Ισραήλ και στον Κόλπο
Στο Ισραήλ, ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου δικαιολόγησε την επιχείρηση, επικαλούμενος την «υπαρξιακή απειλή» που συνιστά, όπως είπε, «το τρομοκρατικό καθεστώς στο Ιράν». Στην Ιερουσαλήμ και σε άλλες περιοχές ακούστηκαν εκρήξεις, ενώ σειρήνες αεροπορικού συναγερμού ήχησαν και πολίτες έσπευσαν στα καταφύγια.
Οι ισραηλινές αρχές ανακοίνωσαν ότι εντόπισαν πυραύλους προερχόμενους από το Ιράν, με δύο τραυματίες από τις επιθέσεις. Κηρύχθηκε «ειδική και άμεση κατάσταση έκτακτης ανάγκης», ενώ ο εναέριος χώρος έκλεισε για πολιτικές πτήσεις.
Οι Φρουροί της Επανάστασης εξαπέλυσαν νέο κύμα πυραύλων εναντίον αμερικανικών βάσεων στον Κόλπο, μετά το «πρώτο κύμα μαζικών επιθέσεων» κατά του Ισραήλ, σύμφωνα με την κρατική τηλεόραση του Ιράν.
Περιφερειακές επιπτώσεις
Εκρήξεις σημειώθηκαν στο Ριάντ, το Αμπού Ντάμπι, τη Ντόχα, το Ντουμπάι, το Κουβέιτ και τη Μανάμα, με στήλες καπνού να υψώνονται πάνω από τη ζώνη του Ζουφέρ, όπου βρίσκεται σημαντική αμερικανική ναυτική βάση. Οι Ηνωμένες Πολιτείες ζήτησαν από το διπλωματικό τους προσωπικό και τους πολίτες τους στην περιοχή «να βρουν καταφύγιο».
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανακοίνωσαν ότι αναχαίτισαν ιρανικούς πυραύλους, ενώ το Κατάρ ανέφερε ότι «απέκρουσε» επιθέσεις στο έδαφός του. Η Ιορδανία δήλωσε ότι κατέρριψε δύο βαλλιστικούς πυραύλους με στόχο το βασίλειο.
Πλάνα που αναρτήθηκαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης φέρονται να δείχνουν πυραύλους να πετούν χαμηλά πάνω από το Ιράκ, λίγο πριν ξεκινήσουν οι ισραηλινές και αμερικανικές επιθέσεις που προκάλεσαν εκρήξεις στο Ιράν.
Τα βίντεο, τα οποία κυκλοφόρησαν διαδικτυακά, παρουσιάζουν φωτεινά ίχνη στον ουρανό, με χρήστες να υποστηρίζουν ότι πρόκειται για πυραυλικά πλήγματα σε εξέλιξη. Ωστόσο, δεν έχει υπάρξει μέχρι στιγμής ανεξάρτητη επιβεβαίωση της αυθεντικότητάς τους.
Λίγο αργότερα, η κυβέρνηση του Ιράκ ανακοίνωσε ότι προχώρησε στο κλείσιμο του εναέριου χώρου της χώρας, επικαλούμενη λόγους ασφαλείας και προληπτικά μέτρα ενόψει της έντασης στην περιοχή.
Τι προηγήθηκε της επίθεσης
Οι ΗΠΑ πραγματοποίησαν τη δεύτερη επίθεση τους εναντίον του Ιράν μέσα σε λιγότερο από έναν χρόνο, σύμφωνα με δημοσίευμα του CNN.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν επανεκκίνησαν τις διαπραγματεύσεις τον Φεβρουάριο, σε μια προσπάθεια να επιλύσουν μέσω διπλωματίας τη διαμάχη δεκαετιών και να αποτρέψουν το ενδεχόμενο στρατιωτικής σύγκρουσης που θα μπορούσε να αποσταθεροποιήσει την περιοχή.
Ωστόσο, το Ισραήλ επέμεινε ότι οποιαδήποτε συμφωνία μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης θα πρέπει να περιλαμβάνει την πλήρη αποξήλωση της ιρανικής πυρηνικής υποδομής και όχι απλώς τον περιορισμό του εμπλουτισμού ουρανίου, ενώ άσκησε πιέσεις στις ΗΠΑ ώστε να ενταχθούν στις συνομιλίες και περιορισμοί στο πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν.
Η Τεχεράνη δήλωσε ότι είναι διατεθειμένη να συζητήσει περιορισμούς στο πυρηνικό της πρόγραμμα με αντάλλαγμα την άρση των κυρώσεων, αλλά απέκλεισε οποιαδήποτε σύνδεση του ζητήματος με το πυραυλικό της οπλοστάσιο.
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι θα υπερασπιστεί τον εαυτό της απέναντι σε οποιαδήποτε επίθεση και προειδοποίησε γειτονικές χώρες που φιλοξενούν αμερικανικά στρατεύματα ότι θα στοχοποιήσει αμερικανικές βάσεις σε περίπτωση που η Ουάσινγκτον πλήξει το Ιράν.
Η τελευταία φορά που οι Ηνωμένες Πολιτείες χτύπησαν ιρανικό έδαφος ήταν τον Ιούνιο του 2025, όταν ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ διέταξε πολεμικά αεροσκάφη να ρίξουν βαριές βόμβες σε τρεις πυρηνικές εγκαταστάσεις εντός της χώρας.
Με εκείνη την επίθεση, ο Τραμπ έγινε ο πρώτος Αμερικανός πρόεδρος που ενέκρινε πλήγμα κατά του Ιράν, έπειτα από σχεδόν μισό αιώνα έντασης και εχθρότητας με την Ισλαμική Δημοκρατία.
Η Τεχεράνη απάντησε εκτοξεύοντας πυραύλους προς την αμερικανική αεροπορική βάση Al Udeid Air Base στο Κατάρ, τη μεγαλύτερη αμερικανική βάση στη Μέση Ανατολή.
